Wereldwijd was 2017 op een na warmste jaar

Het jaar 2017 was wereldwijd het op één na warmste jaar sinds tenminste 1880. Het warmste jaar ooit gemeten was 2016 en op nummer drie 2015. Dat 2017 op plaats twee is geëindigd is extra bijzonder, omdat geen sprake was van een El Niño. Dankzij dit natuurverschijnsel werden vorig jaar veel warmterecords verpletterd. De opwarming van de aarde wordt grotendeels veroorzaakt door de massale uitstoot van broeikasgassen. Daardoor is ook het aantal natuurrampen flink gestegen.

In de afgelopen tientallen jaren is door de verbranding van fossiele brandstoffen de hoeveelheid koolstofdioxide (CO2) in de atmosfeer fors toegenomen. Door de extreme toename van dit gas, dat van nature al in onze atmosfeer aanwezig is, verandert het klimaat op aarde. Ook de hoeveelheid methaan (CH4) en stikstofdioxiden (NOx) is sterk gestegen. Het wordt niet alleen warmer, maar het weer wordt ook extremer. Dit zien we aan de toename van het aantal natuurrampen.

Omslagpunt

De concentratie van broeikasgassen in de atmosfeer is op dit moment met 403.3 ppm recordhoog. Om de temperatuurstijging te stoppen moet de concentratie broeikasgassen constant worden. Hiervoor moet de verbranding van fossiele brandstoffen naar (bijna) nul worden teruggebracht. Het streven is dat dit rond 2050 het geval is. Op dit moment stijgt de concentratie broeikasgassen echter met ruim 3 ppm per jaar! Ook al zouden we vanaf 2050 geen CO2 meer uitstoten dan nemen de gevolgen niet direct af, doordat de grote hoeveelheid COnog de rest van de eeuw aanwezig blijft in de atmosfeer. De opwarming van de aarde kan nog zeker enkele decennia doorgaan.

Verwacht wordt dat de klimaatverandering ‘gevaarlijk’ wordt vanaf een CO2 concentratie van 450 ppm. De aarde, die nu al ruim één graad is opgewarmd sinds de industrialisatie, zal dan meer dan twee graden opwarmen. De situatie wordt dan onomkeerbaar en dat heeft grote gevolgen. Overigens betekent dat niet dat een opwarming onder twee graden ‘ongevaarlijk’ is. Vooral gebieden rond de evenaar ondervinden nu al veel hinder van de klimaatverandering.

Net geen warmterecord

Wereldwijd wordt 2017 zeer waarschijnlijk het op één na warmste jaar sinds het begin van de betrouwbare metingen in 1880. De wereldwijde temperatuur fluctueert per jaar, dit hangt af van meerdere factoren. Bij een El Niño zien we dat de gemiddelde temperatuur over de aarde hoger uitvalt en bij een La Niña lager. Het opmerkelijke aan 2017 was dat we sinds het najaar een La Niña hadden. Dat 2017 ondanks dit natuurverschijnsel toch in de top-3 warmste jaren ooit gemeten staat maakt het extra bijzonder. Andere factoren die een kleine invloed hebben zijn variaties in zeewatertemperatuur, vulkaanuitbarstingen en de grilligheid van het weer. Ook de sterkte van de zon kan voor een kleine afwijking van enkele tienden van graden zorgen.

In de grafiek is goed te zien dat de temperatuur wereldwijd sinds de jaren 80 als een speer omhoog gaat. Inmiddels is het een graad warmer dan een halve eeuw geleden. In enkele tientallen jaren kan daar nog een graad bijkomen.

Veel natuurrampen

In 2017 waren er relatief veel natuurrampen. Door de opwarming van de aarde zal dit aantal in de toekomst verder toenemen. Zo was het een extreem actief orkaanseizoen met zware orkanen zoals Irma, Maria, Harvey en Nate. Er was een onafgebroken reeks van 10 stormen die allemaal zijn doorgegroeid tot een orkaan, zoiets is sinds 1893 niet meer voorgekomen! Opmerkelijk voor Europa was orkaan Ophelia, die het tot Ierland volhield. Doordat ook het zeewater opwarmt kunnen orkanen een steeds noordelijkere koers volgen.

Verder werden veel gebieden in de wereld getroffen door overstromingen of juist door droogte. Vooral in Oost-Afrika was het extreem droog. Er kwamen wereldwijd veel extreme hittegolven voor en ook bosbranden waren vaak in het nieuws. In Europa had het Iberisch Schiereiland enorm veel last van droogte, extreme hitte en bosbranden. Later volgden Zuid-Frankrijk, Italië, Oostenrijk en Kroatië. In december waren er grote bosbranden in Californië (VS).

In de Spaanse stad Córdoba werden warmterecords verbroken, de temperatuur kwam afgelopen zomer op 37 dagen boven de 40 graden uit en op 12 juli werd het Spaanse hitterecord verbroken met 46,9 graden! De temperatuur lag tussen februari en november continu boven normaal en het jaar 2017 is tot nu toe ruim anderhalve graad warmer dan gebruikelijk. In delen van Azië werden ook hitterecords verbroken met temperaturen boven 50 graden.

Kouderecords waren er bijna niet. We vinden ze alleen afgelopen juli in Argentinië. Eerst viel veel sneeuw, vervolgens daalde de temperatuur in Bariloche naar -25,4 graden op 16 juli. Het oude landelijke kouderecord werd met 4,3 graden verbroken. Ook op sommige plekken in Zuidoost-Australië was het begin juli relatief koud.

Ondertussen is ook weer extreem veel ijs gesmolten in het Noordpoolgebied en is de zeespiegel een paar mm gestegen. Dit lijkt weinig, maar kleine eilandjes in o.a. de Grote Oceaan dreigen al te verdrinken.

Weinig blauwe kleuren

De wereldkaart hieronder laat veel oranje en rode kleuren zien en weinig blauw. De kaart toont de temperatuur van 2017 vergeleken met de normale temperatuur (1981 t/m 2010).

Temperatuurafwijking wereldwijd 2017

Luchttemperatuur in 2017 vergeleken met de klimatologische periode 1981-2010. Bron: Corpernicus Climate Change Service, ECMWF

 

Hier en daar zijn wat witte of lichtblauwe kleuren te ontdekken. Dit zijn normale tot koude gebieden. Opvallend is dat deze gebieden vooral boven de Oceanen en boven Antarctica zichtbaar zijn. Het klimaat warmt boven land sneller op dan boven zee. Verder springt de sterke opwarming op de Noordpool eruit. Sommige dagen lag de temperatuur daar 30 graden boven normaal!

Bronnen: WMO, ECMWF, NOAA en KNMI

Geef een reactie via Facebook

Dit bericht is geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink.
Violent waves flooding a pier during a storm

Het is winderig en nat deze week. Vandaag is het daarbij ook grijs met kans op zware windstoten. Komende dagen …
Lees meer...

 
Blue monday regen en somber klein

Maandag is het Blue Monday en precies op deze meest deprimerende dag van het jaar is het bewolkt en trekt …
Lees meer...